Zaman

Göndermeler

Mevlânâ'dan

Dedi ki,“beni doyur; zirâ ben kesinlikle açım ve acele et, vakit kesici bir kılıçtır. Ey refîk! Sûfî ibnü´l-vakt olur; Yarın demek tarîkın koşulu değildir.”

---

Şimşek, bakışta bir ışık görünse de özellik olarak görme duyusunu çalar.

---

Duygu gören gözüne toprak saç; duygu gözü, aklın ve dinin düşmanıdır. Allah duygu gözünü kör diye isimlendirdi; ona putperest dedi; bizim zıddımız diye adlandırdı. Çünkü o köpük gördü, ama denizi görmedi; çünkü mevcut anı gördü, ama yarını görmedi. Yarının ve bulunulan anın efendisi, onun önünde; oysa bir hazineden mangırdan başka bir şey görmüyor.

---

Geçmiş ve gelecek sana göredir; her ikisi bir şeydir, sanırsın ki ikidir.

O anda can zamandan kurtuldu; zira zaman genci yaşlandırır. Bütün renklenmeler/değişimler, zamandan oluşur; zamandan kurtulan, renk değiştirmekten kurtulur. Zamandan bir an çıkarsan, nitelik kalmaz; keyfiyeti olmayanın/Hakk'ın yakını olursun.

Çünkü heves, hırs doludur ve bulunduğu anı görür; aklın düşüncesi, dün günüdür.

Aklının sana yakınlığı tarifsizdir; sol, sağ, arka veya ön tarafında değildir. Padişahın tarifsiz yakınlığı nasıl olmaz -peki-? Aklın arayışı, o yolu bulamaz. Senin parmağında bulunan hareket, parmağın önünde veya arkasında yahut sol ve sağında değildir. Uyku ve ölüm zamanında senden gider, uyanıklık zamanında sana eş olur.

Hallac-ı Mansur'dan

“O hep varolacaktır. Renklerden önce anılıyordu, cevherlerden önce dillerdeydi. «Önce»den önceydi O; «Sonra»dan sonra da kalacaktır.”

İmam-ı Gazali'den

Bütün bunlar, hayal gücünün (vehim) “önce”siz bir başlangıcın varlığını kavrayamayışından kaynaklanmaktadır. İşte hayal gücünün kendisinden ayrılamadığı bu “önce”nin biz gerçek bir şey olduğunu sanırız ki o da zamandır.