Gönül

Göndermeler

Mesnevi'den

[175] Gönlün, sırrını mezarı olursa muradın daha kolay gerçekleşir.

[176] Peygamber, “Sırrını gizleyen muradıyla çabuk buluşur,” dedi.

[177] Tohum toprak içinde gizlenince, gizlenmesi bahçenin yeşillenmesine sebep olur.

[178] Altın ve gümüş gizli olmasalardı, madende nasıl oluşurlardı.

---

[1208] Öyleyse yakınlık dili bizatihi başkadır. Gönüldaşlık, dildaşlıktan daha iyidir.

[1209] Gönülden konuşmasız, imasız ve kayıtsız yüz binlerce tercüman yükselir.

---

[1131] Hak gönül hoşluğunun, zıddıyla ortaya çıkması için eziyet ve kederi yarattı.

---

[2265] Sen, aşağılıkla senden olanı alan birinin müridi ve misafirisin.

[2266] Üstün değildir, seni nasıl üstün yapacak? Işık vermiyor, seni karartacak.

[2267] Kendisinin ışığı olmayınca, yakınlıkta başkaları ondan nasıl ışık bulacak.

[2268] Göze ilaç yapan kör gibi. Gözlere ne çeker? Ancak yeşim taşı.

[2269] Bizim durumumuz fakirlikte ve eziyete budur. Hiçbir misfir bize aldanmasın.

[2270] On yıllık kıtlığı şekil olarak görmedinse, gözlerini aç ve bize bak.

[2271] Bizim dışımız iddiacının içi gibi; gönlünde karanlık, dilindeyse parlaklık.

[2272] Allah'tan ne bir kokusu, ne iz var; iddiası Şit'ten ve Âdem'den fazla.

[2273] Şeytan dahi kendi suretini ona göstermemiş; o, ise “Biz abdâldan daha üstünüz” der.

[2274] Kendisinin bizzat bir adam olduğu sanılsın diye dervişlerin sözünü çokça çalmıştır.

[2275] Sözde Bâyezîd'i küçümser; onun içinden ise Yezid utanır.

[2276] Gökyüzünün ekmek ve sofrasından azıksızdır; Hak onun önüne bir kemik atmadı.

[2277] O ise seslenmiş: “Sofra kurdum, Hakk'ın vekiliyim, halife oğluyum.

[2278] Haydi çok mihnetli saf gönüllüler, cömertlik soframdan doyuncaya dek hiç yiyin.”

[2279] İnsanlar yıllarca yarın vaadiyle o kapının etrafında dolaşmış, yarın gelmez.

[2280] İnsanın sırrının az çok açığa çıkması için uzun zaman gerekir:

[2281] Beden duvarının altında hazine mi vardır yoksa yılan, karınca ve ejderha mı?

[2282] Bir şey olmadığı anlaşılınca isteklinin ömrü gitmiş olur, anlamak ne fayda?

---

[3080] İster iki ayaklı, ister dört ayaklı olsun, bir tane kesen iki ağızlı makas gibi yol alır.

[3081] O iki ortak çamaşırcıya bak, görünüşte onunla bunun ihtilafı vardır.

[3082] Biri çamaşırı suya sokar, diğer ortak onu kurular.

[3083] O, kuru çamaşırı tekrar ıslatır. Sanki kavgayla tersini yapmaktadır.

[3084] Fakat kavga görüntüsündeki bu iki zıt, hoşnutluk içinde bir gönül ve bir iştir.

---

[3277] Felsefeci fikir ve zannında inkârcı olur; gitsin, başını o duvara vursun.

[3278] Suyun, toprağın ve çamurun konuşması, gönül ehlinin duyularınca hissedilir.

[3279] Hannâne direğinin inlemesini inkâr eden felsefeci, velilerin hislerine yabancıdır.

[3280] O der ki: “Halkın sevda ışığı, halkın görüşüne çok hayaller getirdi.”

[3281] Daha öte, o fesat ve küfrün yansıması, bu inkârcı düşünceyi ona yükledi.

[3282] Felsefeci şeytanı inkâr eder, aynı anda şeytanın oyuncağı olur.

[3283] Şeytanı görmedinse, kendini gör. Delilik olmadan alında morluk bulunmaz.

[3284] Gönlünde şüphe ve şaşkınlık bulunan, dünyada gizli felsefecidir.

[3285] İnanır görünür, fakat zaman zaman o felsefe damarı yüzünü karartır.