Nefis

Göndermeler

Mevlânâ'dan

[1/1481] Hakk'ın yaptığını, bizim yaptığımızı; her ikisini de gör. Bizim yaptığımızı var bil; açıktır bu.

[1/1482] Ortada insanların fiili yoksa o zaman kimseye “Niçin böyle yaptın?” deme.

[1/1483] Hakk'ın yaratması, bizim fiillerimizi var ediyor. Bizim fiilimiz, Allah'ın yaratmasının eseridir.

Senin gizlide cüzî aklın var, dünyada bir aklı olgun kişi ara. Senin parçan onun bütününden bir bütün olur. Küllî akıl nefise boyun bağı gibidir.

Çünkü bir akıl, bir akılla birleşince kötü fiile ve kötü davranışa mani olur. Nefis başka bir nefisle arkadaş olunca, cüzî akıl âtıl ve işsiz olur.

Akıl, özelliğinden dolayı akıbeti görür. Nefis, sonu görmez. Nefse mağlup olan akıl, nefis olur. Müşteri/saadet yıldızı, Zühal'e/uğursuzluk yıldızına yenilince uğursuz olur. Yine bu uğursuzluk içinde, bu bakışını çevir; seni uğursuz yapana bak. Bu gelgite bakan bakış, uğursuzluktan saadete doğru yol açar.

[3/2550] -Nefsin- yüz dili ve her dilinin yüz lügati vardır; hilesi ve düzeni anlatılamaz.

Tahta oturduklarında padişahların elleri kılıçlı dehşetli adamları bulunur. Sopa, mızrak ve kılıçları vardır; heybetlerinden aslanlar titrer. Çavuşların seslerinden ve sopaların korkusundan canlar gevşer. Bu sesler, geçmekte olan özel ve halktan kişileri padişahtan haberdar etmek içindir. Bu haşmet, halkın, başlarına kibir külahı koymamaları içindir. Böylece onların ben ve bizleri kırılır; bencil nefis, fitne ve kötülük yapmaz. Şehir, padişahın ceza olarak darbesi ve yakalaması olduğu için güvendedir.