Altın

Göndermeler

Atasözü

Söz gümüşse, sükut altındır.

Mevlânâ'dan

Ey oğul! Bağı çöz, özgür ol. Ne zamana kadar gümüşe, altına bağlı kalacaksın.

Gönlün, sırrının mezarı olursa muradın daha kolay gerçekleşir. Peygamber, “Sırrını gizleyen muradıyla çabuk buluşur,” dedi. Tohum toprak içinde gizlenince, gizlenmesi bahçenin yeşillenmesine sebep olur. Altın ve gümüş gizli olmasalardı, madende nasıl oluşurlardı.

Bir mümin altın put bulsa, onu her putpereste nasıl bırakır? Bilakis alır, ateşe atıp eğreti şeklini yok eder. Böylece altında put şekli kalmaz, çünkü suret engel ve yol kesicidir. Putun altın özü, Hak vergisidir. Altın paradaki put şekli eğretidir.

Kalp altın geceleyin altınla iddialaşır, altın gündüzü bekler.

Nahoş meyve benim için hoş oldu. Bedenim için özel bir rızk ele geçti. Mademki ben boğazımdan dolayı rahatım, birkaç param var, bunu ona vereyim. Bu altını bu külfet çekene vereyim de iki üç güncük gıdayla hoş olsun.

İhsan sahipleri yüz bağış, cömertlik ve iyilikle altın biriktirip şairleri bekler. Onlara göre bir şiir, yüz kumaş yükünden daha iyidir; özellikle de derinden inci çıkaran şair olursa, İnsan ilk olarak ekmeğe hırs duyar; çünkü azık ve ekmek canın direğidir. -İnsan- hırs ve isteğinden kazanca doğru, gaspa ve yüz hileye doğru canını avucuna koyup çabalar. Nadir olarak ekmeğe ihtiyacı olmadığında üne ve şairlerin övgüsüne âşıktır; Soyunu ve işlerini yüceltsinler, onun üstünlüğünü anlatmak için kürsüler kursunlar diye; Haşmeti ve altın bağışlaması, konuşmalara amber gibi koku versin diye.

Altın işlemeli elbiseler dokumak; denizin dibinden inciler elde etmek; Hendese ilminin incelikleri veya yıldız, tıp ve felsefe ilmi; Yine bu dünyayla ilgilidir; yedinci göğe yolları yoktur.

Madenden birkaç altını olan dağ, kazma darbesiyle parça parça olur.

İmam-ı Gazali'den

İşte bu, aklı zayıf olanların âdetidir. Hakk´ı adam ile tanırlar da adamı hak ile tanımazlar. Akıl sahibi olan kimse bu husuta akıllıların ulusu Hz. Ali (R. A.) e uyar. O şöyle buyurmuştur: «Hakkı adamla bilemezsin. Önce hakk´ı tanı, sonra dolayısiyle ehlini tanırsın» Şu haldeakıllı kimse hakkı tanır. Sonra işittiği söze bakar. O söz hak ise kabul eder, Söyleyen ister bozuk fikirli olsun, ister doğru fikirli hattâ çok defa sapık fikirlilerin sözlerinden hakikatı aramaya uğraşır. Bilir ki, altın madeninin çıktığı yer topraktır. Bir sarrafın kendi anlayışına itimadı oldukça kalpazanın kesesine elini sokup halis altını kalpından ayırarak çıkarmasında bir zarar düşünülemez. Kalpazanla muamelede ancak köylü zarar görür, sanatının ehli olan sarraf değil. Yılana dokunmaktan çocuk men edilir, dualı ve efsulu ya´ni yılan tutmakta mahareti olan menedilmez. Hayatıma yemin ederim ki insanların çoğu hakk´ı batıldan doğruyu eğriden ayırmak hususunda kendilerinin mahir ve hâzık olduklarını zannederler. Bu itibarla mümkün olduğu kadar hepsini sapıkların kitaplarını mütalâa etmekten menetmek, kapıyı kapamak vacip olmuştur.