Ruh

Göndermeler

Mevlânâ'dan

Çünkü ölülerin aşkı, kalıcı değildir. Çünkü ölü, bize dönüp gelmez. Dirinin aşkı, ruhta ve gözde her an goncadan daha tazedir. Baki olanın aşkını seç, cana can katan şarabın sakisidir o.

Görünüşte “Yolda çevik ol” diyordu, ama etkisiyle ruha “Gevşek ol” diyordu. Gümüşün görünüşü ak ve yeniyse de, onunla el ve elbise kararır. Ateş her ne kadar kıvılcımlarıyla kırmızı yüzlü ise de, sen onun işindeki karartıcılığı gör. Şimşek, bakışta bir ışık görünse de özellik olarak görme duyusunu çalar.

Ruh ilimle ve akılla dosttur. Ruhun Arapça ve Türkçe ile ne işi vardır?

Ey filan! Duygu akla esirdir; yine bil ki akıl da ruha tutsaktır.

Müctehid/hukukçu, nassı/Kuran ve hadisi bilirse, o meselede kıyas yapmayı düşünmez. O konuda nas bulmazsa, orada kıyastan yararlanır. Nassı, kesin olarak kutsal ruhun vahyi bil; parça aklın o kıyası, bunun altındadır. Akıl, canla idrak ve zekâ sahibi oldu. Ruh, onun görüşünün altında nasıl bulunur? Fakat can akla tesir eder; o akıl, o tesirle tedbirde bulunur.

Senin aklın vezirdir, isteklerine mağluptur; vücudunda Allah yolunun yol kesicisidir. ... Padişah can gibidir, vezir de akıl gibi; bozuk akıl, ruhu götürür.