Hile

Göndermeler

Mevlânâ'dan

Cehennem köprüsü üzerine bir cami yaptılar; Hak ile hileler tavlası oynadılar.

Ey kerem sahipleri! Mescid-i Aksâ yapın. Zira Süleyman tekrar geldi; vesselâm. Cinler ve periler bundan geri durursa, melekler hepsini çembere alır. Süleyman gibi ol da, cinlerin senin köşkün için taş kessin. Süleyman gibi vesvesesiz ve hilesiz ol; o zaman cin ve dev buyruğuna uyar. Senin yüzüğün bu gönüldür; dikkat et de, yüzük cinin avı olmasın. O zaman cin, yüzükle senin üzerinde sürekli Süleymanlık eder. Sakın! Vesselâm. Ey gönül! O Süleymanlık ortadan kalkmamıştır; senin başında ve kalbinde Süleymanlık edici vardır. Cin de bir zaman Süleymanlık eder; fakat her dokumacı nasıl atlas dokur? Elini onun eli gibi hareket ettirir, ancak onların arasında iyice fark vardır.

Bu akıl, öğrenmeye ve anlamaya kabiliyetlidir; ama vahiy sahibi ona öğretir. Bütün sanatların öncesi, kesin olarak vahiydendir; ancak akıl onu artırdı. Bak, bu aklımız hiçbir sanatı ustasız öğrenebilir mi? Hilede kılı yararsa da, hiçbir meslek ustasız ele geçmez. Sanatın bilgisi bu akıldan olsaydı, her hangi bir meslek ustasız elde edilirdi.

İhsan sahipleri yüz bağış, cömertlik ve iyilikle altın biriktirip şairleri bekler. Onlara göre bir şiir, yüz kumaş yükünden daha iyidir; özellikle de derinden inci çıkaran şair olursa, İnsan ilk olarak ekmeğe hırs duyar; çünkü azık ve ekmek canın direğidir. -İnsan- hırs ve isteğinden kazanca doğru, gaspa ve yüz hileye doğru canını avucuna koyup çabalar. Nadir olarak ekmeğe ihtiyacı olmadığında üne ve şairlerin övgüsüne âşıktır; Soyunu ve işlerini yüceltsinler, onun üstünlüğünü anlatmak için kürsüler kursunlar diye; Haşmeti ve altın bağışlaması, konuşmalara amber gibi koku versin diye.