Dil

Göndermeler

Mesnevi'den

[1/1203] Süleyman'ın çadırı kurulduğunda bütün kuşlar huzuruna geldiler.

[1/1204] Dildaş ve sırdaşlarını buldular, ona bir bir candan koştular.

[1/1205] Bütün kuşlar, cik ciki bırakıp Süleyman'la senin kardeşinden daha güzel konuşur oldular.

[1/1206] Aynı dili kullanmak, akrabalık ve bağlılıktır. İnsan yakın olmayanlarla bir arada tutsak gibidir.

[1/1207] Nice aynı dili konuşan Hindu ve Türk vardır, nice yabancılar gibi iki Türk vardır.

[1/1208] Öyleyse yakınlık dili bizatihi başkadır. Gönüldaşlık, dildaşlıktan daha iyidir.

[1/1209] Gönülden konuşmasız, imasız ve kayıtsız yüz binlerce tercüman yükselir.

---

[1/1594] Bu dil, taş ve demir gibidir. Dilden sıçrayan, ateş gibidir.

[1/1595] Bazen rivayet ve bazen laf olsun diye taş ve demiri boş yere birbirine vurma.

[1/1596] Çünkü karanlık var ve her taraf pamuk tarlası. Pamuk arasında kıvılcım nasıl olur?

[1/1597] Gözünü kapatıp o sözlerle dünyayı yakan topluluk zalimdir.

---

[1/2108] Türk, Kürt, Farsi ve Arap, bu sesi kulak ve dudak olmadan anlamışlardır.

[1/2109] Türk, Tacik ve Zenci'nin ne yeri var? O nidayı odun ve anlamıştır.

---

[2/56] Ruh ilimle ve akılla dosttur. Ruhun Arapça ve Türkçe ile ne işi vardır?

---

[2/3667] Bir adam dört kişiye bir dirhem verdi. Biri, “Bunu engûra vereyim” dedi.

[2/3668] Diğer biri Araptı “Hayır, ben ineb istiyorum, Ey düzenci” dedi.

[2/3669] Biri Türk'tü ve “Bu, benim; ben ineb istemiyorum, üzüm istiyorum” dedi

[2/3670] Bir Rum, “Bu konuşmayı bırakın. İstâfil istiyoruz” dedi.

[2/3671] O kişiler çekişerek savaşa girişti; çünkü adların sırrından habersizdiler.

[2/3672] Aptallıkla birbirlerini yumrukladılar; cahillikle dolu ve bilgiden boştular.

[2/3673] Bir sır sahibi, yüz dilli bir aziz kişi bulunsaydı onları barıştırırdı.

[2/3674] Sonra o derdi: “Ben, bu bir dirhemle hepinizin arzusunu veriyorum.

[2/3675] Gönlünüzü hilesiz olarak teslim ederseniz, bu dirheminiz birkaç iş yapar.

[2/3676] Bir dirheminiz, dört olur; istek, tamamdır. Dört düşman birleşerek bir olur.

[2/3677] Her birinizin dediği, savaş ve ayrılık doğurur; benim sözüm, sizi birleştirir.

[2/3678] Öyleyse siz susun. Susunuz da, konuşmada sizin diliniz ben olayım.”

[2/3679] Sözünüz bir biçimde görünse de, tesir olarak kavga ve öfke kaynağıdır.

---

[3/2550] -Nefsin- yüz dili ve her dilinin yüz lügati vardır; hilesi ve düzeni anlatılamaz.

---

[4/511] Dilden, şüpheden temiz olan göze kadar yüz binlerce yıllık -yol vardır- dersem, azdır.