Mantık

DrOS'un not defteri sitesinden
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Göndermeler[düzenle]

İmam-ı Gazali'den[düzenle]

Felsefe ilminden sayılan mantığın ne müsbet, ne de menfi cihetten din ile ilgisi yoktur. O, delillerin, kıyasların, bürhanın mukaddimelerinin şartlarını, bunların terkip keyfiyetlerini, (hadd-i sahih) denilen ta´riflerin şartlarını ve onun nasıl tertip edileceğini, ilmin ya tasavvur veya tasdikten ibaret olduğunu, tâsavvuru bilmenin yolu «hadd-i tam» olduğunu; tasdiki bilmenin çâresi ise bürhan olduğunu inceler. Bunda inkâr edilmesi gereken bir cihet yoktur.[1]
Her (a) nın (b) olduğu sabit olursa, bazı (b) nin de (a) olması lâzım gelir. Ya´ni her insanın hayvan olduğu sabit olursa, bazı hayvanın da insan olması lâzım gelir. Bunu şöyle ifade ederler: «Mu´cibe-i külliyenin aksi, mu´cibe-i cüziyedir» Bu sözlerin hangisinin dinin mühim meselerine taallûku vardır ki inkâr olunsun. İnkâr edilirse mantıkçılar inkâr edenin aklında, hattâ dininde kusur olduğu zannına düşerler. Zira o kimse dinin bu şekildeki inkârlar üzerine kurulduğu kanaatinde olduğunu göstermiştir.[2]

Notlar[düzenle]

  1. Gazali (1108), El Munkızu Min-ed Dalâl, İstanbul: Cağaloğlu Yayınevi, 1963, s. 37
  2. Gazali (1108), El Munkızu Min-ed Dalâl, İstanbul: Cağaloğlu Yayınevi, 1963, s. 38