Hedonik fiyat endeksi
Hedonik fiyat endeksleri, (genellikle yalnızca tüketim yanlı düşünülerek) mallarla birlikte aslında malların taşıdıkları özelliklerin fiyatlandığı fikrine dayanır. Bilgisayarın yalnızca bellek ve CPU hızı olmak üzere iki özelliği olduğunda bilgisayarın fiyatı bellek genişliği çarpı belleğin fiyatı ile CPU hızı çarpı CPU hızının fiyatının toplamından oluştuğu düşüncesiyle özelliklerin fiyatları saptanır sonra değişik bellekli ve CPU hızlı bilgisayarlar olsa da fiyat endeksleri özelliklerin miktar ve fiyatlarıyla hedonik fiyat endeksleri olarak hesaplanabilir.
Özellikle yeni ürünlerin piyasasının kurulduğu ve ürünlerin niteliklerinin hızla değiştiği koşullarda hedonik fiyat endekslerinin yararlı olabileceği düşünülse de tam da bu koşullarda ciddi sorunları ortaya çıkar. Cep telefonunun iki yıl önceki versiyonu şimdiki versiyonundan özellikleri bakımından çok daha düşüktür; hafızası azdır, işlemci hızı düşüktür, resim çözünürlüğü düşüktür vesaire. Ama bugün eski cep telefonunu kullanmayı sürdürdüğünde iki yıl önce karşıladığı fonksiyonları artık ya ağır aksak karşılıyor ya da toptan karşılayamıyordur. İki yıl önce bu cep telefonunun sağladıklarını artık yeni versiyon karşılıyordur. Yeni versiyon eski versiyonun iki yıl önceki fiyatından satılırsa tüketici açısından refahta bir değişiklik olmaz. Bu durumda hedonik endeksler kullanılırsa yanıltıcı biçimde olmayan bir refah artışı saptanır. Cep telefonun o sıralar en yaygın versiyonunun karşılaştırılması daha az yanıltıcı olacaktır. [1]
- ↑ Bu tüketim dışsallığı, yani diğer tüketicilerin yaptıklarının belli bir tüketicinin davranışına tercihlerinde hiç bir değişiklik olmadan etki etmesi, bireysel davranıştan bağımsız toplumsallığın iyi bir örneğidir.