Görüş

Göndermeler

Mesnevi'den

Beyin ve gönül olmadan düşünceyle doluydular; ordusuz ve savaşsız zafere erdiler. O apaçık görme, onlara göre düşüncedir; yoksa uzak olanlara göre görmektir. Düşünce, geçmiş ve gelecekten olur. Bu ikisinden kurtulunca güçlük çözülür. Her nitelikliyi niteliksizken görmüşlerdir. Madenden önce gerçeği ve sahteyi görmüşlerdir.

Müctehid/hukukçu, nassı/Kuran ve hadisi bilirse, o meselede kıyas yapmayı düşünmez. O konuda nas bulmazsa, orada kıyastan yararlanır. Nassı, kesin olarak kutsal ruhun vahyi bil; parça aklın o kıyası, bunun altındadır. Akıl, canla idrak ve zekâ sahibi oldu. Ruh, onun görüşünün altında nasıl bulunur? Fakat can akla tesir eder; o akıl, o tesirle tedbirde bulunur.

Kendini kaybediş her yerde kötülük yapmaz; edepsizi, şarap daha edepsiz yapar. Akıllı kişi olursa, iyi görüşlü olur; kötü huylu olursa, daha kötü olur. Fakat çoğunluk, kötü ve uygunsuz kişiler olduğu için şarap herkese haram kılınmıştır.