Enflasyonun ölçülmesi
Enflasyon, yaygın biçimde göreli fiyat hareketlerinin etkisinden arınmış fiyat artışı olarak düşünülür ve zımnen sorunsuz biçimde tek bir oranla, diyelim ki π ile ölçülebileceği benimsenir. Buna enflasyonun ilk tanımı diyeyim. Mal ve hizmetlerin tek olmaması halinde bu hayali enflasyon şöyle ifade edilebilir; para arzı ile mal ve hizmetlerin tümünün fiyatları aynı π oranında artarsa enflasyon oranı tartışmasız π olur. Bu durumda enflasyon tamamen parasal bir olaydır. Enflasyon, sanki durum buymuş gibi idealize edilir.
Halbuki fiyatların tümünün eşanlı olarak aynı oranda artması, yaşamımızda hiç rastlanmadığımız bir durumdur. Bu eşanlı aynı oranda artış varsayımı, ifadeyi basitleştirici, çözümlemeyi kolaylaştırıcı bir varsayım değildir; yanıltıcıdır. Diyelim ki geri kalan malların fiyatları değişmezken üretim ya da tüketim koşullarındaki değişim sonucu belli bir mal ucuzlasın. Yaşanan (1) reel bir olaydır, (2) yalnızca göreli fiyatlar değişmiştir. Enflasyonun ilk tanımına göre π=0'dır ama en azından tüketicilerin alım gücü artmıştır. Tüketicilerin mal ve hizmetlere gelirlerinden ayırdıkları pay sabitse eşdeyışle, tüketicilerin fayda fonksiyonu Cobb-Douglas ise alım gücündeki artış oranı, söz konusu malın fiyatının artış oranı ile o malın toplam tüketim harcamaları içindeki payının çarpımıdır. Formel olarak ifade edersek αi i. malın toplam tüketim harcamaları içindeki payını ve π_i fiyat artışını gösteriyorken k