Varlık

Göndermeler

Mevlânâ'dan

Musa ve Firavun senin varlığındadır; bu iki düşmanı kendinde aramalısın. Musa'nın nesli kıyamete kadar mevcut olacak; ışık başka değildir, kandil başkadır. Bu kandil ve fitil başkadır; ama ışığı başka değildir; o yandandır. Işığın camına bakarsan kaybolursun; çünkü iki sayısı camdandır. Işığa bakarsan, ikilikten ve sonu bulunan madde sayılarından kurtulursun.

Hayır; sen dersin, yine kendi kulağına; ne ben, ne de benden başkası. Ey, sen de bensin! Uykuya daldığın zaman gibi; kendi önünden, kendi önüne gidersin; Kendinden dinlersin, ama filan kişinin uykuda sana onu gizlice söylediğini sanırsın. Ey, hoş arkadaş! Sen, bir sen değilsin; bilakis bir gökyüzü, derin bir denizsin. Dokuz yüz kat olan senin büyük «sen» varlığın, denizdir; yüz «sen»in batma yeridir.

[4/807] Cevher, kendiyle var olandır, onun fer'i olan arazdır.

Ey eğri giden! Bana kendinden bakma; böylece bir diziyi, iki dizi görmezsin. Bana benden bak bir an; böylece varlığın ötesinde bir alan görürsün Darlıktan, ar ve şöhretten kurtulursun; aşk içinde aşk görürsün; vesselâm.

Hallac-ı Mansur'dan

“O hep varolacaktır. Renklerden önce anılıyordu, cevherlerden önce dillerdeydi. «Önce»den önceydi O; «Sonra»dan sonra da kalacaktır.”

İmam-ı Gazali'den

Bu iki lafızdan asıl anlaşılan, bir zâtın varlığı ve diğer zâtın yokluğudur. İki lafzın ayrılmasını sağlayan üçüncü şey ise bize nisbetle gerekli olan bir ilişkidir.