Kurtuluş

Göndermeler

Mesnevi'den

Bu büyük tehlikeden -faraza- canını kurtarsa, talihsizlik ve korku sermayesi edinmiş olur. Çünkü can canana ulaşmayınca, edebe kadar kendi kendine kör ve karadır.

Beyin ve gönül olmadan düşünceyle doluydular; ordusuz ve savaşsız zafere erdiler. O apaçık görme, onlara göre düşüncedir; yoksa uzak olanlara göre görmektir. Düşünce, geçmiş ve gelecekten olur. Bu ikisinden kurtulunca güçlük çözülür. Her nitelikliyi niteliksizken görmüşlerdir. Madenden önce gerçeği ve sahteyi görmüşlerdir.

Korkak tabiatlı, cam canlı tacirin ticaretinde ne kâr vardır, ne de ziyan. Hatta ziyanı vardır, çünkü mahrumdur ve hordur; şule yutan, ışık bulur. Çünkü bütün işler ümit üzeredir; din işi evlâdır; bununla kurtulursun. Burada ümitten başka kapı çalmaya izin yoktur. Allah doğruyu daha iyi bilir. Boyunları çalışmaktan iğ gibi olsa da kişileri mesleklere çağıran, ümit ve beklentidir. Kişi sabahleyin dükkâna giderken, rızk ümit ve beklentisiyle koşar.

Aşk, seçkin kişiler için gemi gibidir; afeti nadir olur, çoğunlukla kurtulur.

Zamanın kutbunun nefesi karşısında naklî ilmi, su varken teyemmüm etmek gibi bil. Kendini aptal yap, ondan sonra ona tabi olarak yürü. Kurtuluşu, ancak bu aptallıkla bulursun. Ey oğul! İnsanların sultanı bunun için, "Cennet ehlinin çoğu aptaldır" demiştir. Zekilik, senin için kibir ve gururlandırıcı -şey- gibidir; gönlünün sağlam kalması için aptal ol. Maskaralıkta iki kat olan aptal değil; Hakk'ın hayranı ve şaşkını olan aptal -ol-.